Đa dạng hóa các kênh thông tin và hình thức hỗ trợ

Từ đầu năm 2026 đến nay, ngành Hải quan tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hải quan và thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Trọng tâm thông tin tập trung vào các quy định pháp lý mới ban hành, quy trình thủ tục, chế độ kiểm tra và giám sát, hải quan, các chương trình cải cách trọng điểm, kế hoạch chuyển đổi số, cải cách hành chính và các quy định triển khai thí điểm thông quan tập trung.

Bên cạnh các phương thức truyền thống như ban hành văn bản hướng dẫn, tổ chức hội nghị, tập huấn, cơ quan Hải quan đã chủ động ứng dụng mạng xã hội và nền tảng số (Facebook, YouTube, Zalo, TikTok) để nâng cao khả năng tiếp cận, truyền tải thông tin đến doanh nghiệp. Đồng thời, chuyên mục Đối tác Hải quan - Doanh nghiệp trên Cổng thông tin điện tử của Cục Hải quan cùng trang thông tin của các chi cục hải quan khu vực trở thành công cụ tra cứu hữu hiệu, giúp doanh nghiệp dễ dàng tìm hiểu quy trình nghiệp vụ.

Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp: Lấy hiệu quả hỗ trợ làm thước đo cho quan hệ đối tác- Ảnh 1.

Chuyên mục Đối tác Hải quan - Doanh nghiệp trên Cổng thông tin điện tử của Cục Hải quan

Lắng nghe và giải quyết vướng mắc từ thực tiễn

Hoạt động đối thoại giữa cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp được duy trì định kỳ hoặc đột xuất theo đề xuất của các hiệp hội, doanh nghiệp. Tùy thuộc vào tính chất vấn đề, trao đổi có thể thực hiện linh hoạt qua các hình thức: trực tiếp, trực tuyến, bằng văn bản hoặc thông qua đầu mối tiếp nhận kiến nghị tại cấp cục, chi cục hải quan khu vực, hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu.

Nội dung đối thoại tập trung theo từng nhóm nghiệp vụ như: Thuế xuất nhập khẩu, xuất xứ hàng hóa, thủ tục đối với hàng gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất. 

Việc tiếp cận theo từng chủ đề giúp doanh nghiệp trình bày rõ các khó khăn, bất cập trong quá trình thực hiện, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan Hải quan giải thích chính xác quy định, hướng dẫn nghiệp vụ hoặc ghi nhận để kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi.

Đại diện Công ty XNK Minh Mỹ (ông Lê Ngọc Thương) chia sẻ: Doanh nghiệp rất cần thông tin chính sách rõ ràng và sự hướng dẫn cụ thể khi gặp vướng mắc trong quá trình làm thủ tục. Khi có kênh trao đổi thuận tiện và nhận được phản hồi kịp thời, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ, giảm thiểu sai sót. Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các buổi đối thoại sẽ tiếp tục đi sâu vào những vấn đề phát sinh thực tế, nhất là các nội dung còn khó áp dụng.

Bám sát địa bàn, nhận diện khó khăn tại cơ sở

Bên cạnh đối thoại, cơ quan Hải quan còn trực tiếp khảo sát tại trụ sở doanh nghiệp để nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh và nhận diện khó khăn tại cơ sở. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong việc xử lý các vấn đề phát sinh sau thay đổi địa giới hành chính, tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp hoặc điều chỉnh phương thức quản lý, nhằm xem xét cụ thể để xác định hướng xử lý phù hợp, tránh để vướng mắc kéo dài do thiếu thông tin hoặc chưa rõ đầu mối phối hợp.

Tại các địa bàn trọng điểm như Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, Lạng Sơn (Chi cục Hải quan khu vực VI), công tác cải cách thủ tục và chuyển đổi số được đẩy mạnh nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu. Định hướng của đơn vị là tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh số hóa quy trình nghiệp vụ, vừa nâng cao chất lượng hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, hướng tới môi trường thông quan minh bạch, chuyên nghiệp.

Đại diện Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị nhấn mạnh, việc hỗ trợ doanh nghiệp cần được thực hiện xuyên suốt từ cung cấp thông tin, tiếp nhận phản ánh đến hướng dẫn xử lý vướng mắc. Qua đó, doanh nghiệp chủ động hơn trong thực hiện thủ tục, đồng thời cơ quan Hải quan kịp thời nắm bắt những bất cập phát sinh để có giải pháp xử lý phù hợp.

Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp: Lấy hiệu quả hỗ trợ làm thước đo cho quan hệ đối tác- Ảnh 2.

Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp - Ảnh minh họa

Minh bạch hóa quy trình và nâng cao trách nhiệm công vụ

Để mối quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp tiếp tục phát huy hiệu quả thực chất, tính minh bạch và trách nhiệm công vụ là yếu tố then chốt. 

Trong đó, cơ quan Hải quan cần công khai kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị; lịch tiếp công dân tại trụ sở và trên cổng thông tin điện tử; số điện thoại, địa chỉ thư điện tử và các ứng dụng chính thức của bộ phận đầu mối giải quyết vướng mắc. Việc công khai giúp doanh nghiệp xác định đúng nơi gửi kiến nghị, đồng thời nâng cao trách nhiệm tiếp nhận và phản hồi.

Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa quy trình xử lý. Việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phản ánh, kiến nghị phải được thực hiện đúng trình tự pháp luật. Những phản ánh có cơ sở về quy trình hoặc thái độ phục vụ là thông tin để cơ quan Hải quan rà soát, chấn chỉnh việc thực thi và nâng cao chất lượng phục vụ.

Ngoài ra, tham vấn doanh nghiệp trong quá trình xây dựng chính sách giúp cơ quan Hải quan nhận diện những vướng mắc từ thực tiễn, kịp thời nghiên cứu, hoàn thiện quy định và nâng cao hiệu quả thực thi.

Kết quả ấn tượng qua các số liệu thống kê

Hiệu quả của công tác đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp của ngành Hải quan được thể hiện rõ nét qua các số liệu báo cáo của Cục Hải quan (lũy kế từ 15/12/2025 đến 14/9/2026): Toàn Ngành đã thực hiện 48 lượt kiểm tra, tiếp 14 lượt công dân; giải quyết 158 đơn khiếu nại, 13 đơn tố cáo và 297 đơn thư, kiến nghị, phản ánh thuộc thẩm quyền. 

Đồng thời, ngành Hải quan đã tổ chức 122 hội nghị, hội thảo, tọa đàm đối thoại với doanh nghiệp; hỗ trợ trực tiếp 1.917 lượt doanh nghiệp và giải đáp khoảng trên 2.435 vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.

Có thể nói, quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi kiến nghị được tiếp nhận, vướng mắc được xử lý và ý kiến doanh nghiệp được xem xét trong quá trình hoàn thiện chính sách. Đây cũng là cơ sở để nâng cao trách nhiệm công vụ, bảo đảm thực hiện đúng quy định và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Những nỗ lực cải cách, minh bạch hóa quy trình và tinh thần phục vụ của ngành Hải quan không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.


Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ (đăng ngày 12/10/2026)