Chính phủ kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong thúc đẩy tăng trưởng

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, PGS.TS. Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có trao đổi với Báo điện tử Chính phủ về môi trường kinh doanh và các động lực quan trọng để hình thành lực lượng doanh nghiệp đủ sức đóng góp vào sự phát triển của đất nước.

Chính phủ kiến tạo để doanh nghiệp tiên phong

Thưa ông, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% mỗi năm, Chính phủ cần có những giải pháp kiến tạo nào để khơi thông nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế?

Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng: Theo tôi, đến nay, hệ thống thể chế đã trải qua những bước cải cách mạnh mẽ. Các quy định, luật pháp, nghị định và thông tư được điều chỉnh nhằm đáp ứng những diễn biến thực tế trong hoạt động doanh nghiệp, góp phần giải phóng nguồn lực và tạo thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh.

Cùng với quá trình cải cách, mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% mỗi năm đặt ra thách thức lớn đối với cả hệ thống và cộng đồng doanh nghiệp, đòi hỏi phải nâng cao chất lượng xây dựng và thực thi chính sách.

Kết quả cải cách năm 2025 và 2026 cho thấy độ mở của chính sách đã tăng lên. Mặc dù các cơ quan quản lý đã có nhiều nỗ lực, chính sách vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để phù hợp với thực tiễn. Trọng tâm hiện nay là tổ chức thực thi hiệu quả.

Doanh nghiệp tiên phong cần thực hiện tốt 3 vai trò. Một là, đi đầu trong xây dựng hệ thống và nền tảng cho nền kinh tế Việt Nam, tạo khả năng cạnh tranh và vươn ra thị trường quốc tế. Hai là, lựa chọn những lĩnh vực có hiệu quả cao, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao hiệu quả chung của nền kinh tế. Ba là, dẫn dắt các ngành, lĩnh vực then chốt, tạo điểm tựa để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi liên kết, nâng cao sức cạnh tranh.

Tuy nhiên, nguồn lực tự thân của doanh nghiệp chưa đủ để hiện thực hóa các mục tiêu này. Chính phủ cần có giải pháp, chính sách và hành động cụ thể để hỗ trợ doanh nghiệp, từ phát triển hạ tầng kinh tế đến thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh và tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp.

Thể chế có vai trò mở đường cho phát triển, nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào quá trình thực thi và sự phối hợp giữa Chính phủ với vai trò kiến tạo và cộng đồng doanh nghiệp với vai trò đầu tư, kinh doanh.

Cải cách thủ tục hành chính cần tiếp tục đi vào thực chất

Như vậy, những cải cách thủ tục hành chính và điều chỉnh chính sách thời gian qua đã tạo chuyển biến bước đầu đối với cộng đồng doanh nghiệp, VCCI sẽ tiếp tục thực hiện vai trò kết nối, phản ánh và kiến nghị tháo gỡ các vướng mắc như thế nào, thưa ông?

Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng: Tôi đánh giá cao việc Chính phủ thể hiện tinh thần quyết liệt trong cải cách thủ tục hành chính và sửa đổi các quy định nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Điều quan trọng không chỉ là thay đổi quy định mà còn phải rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, bảo đảm công việc được xử lý nhanh chóng và đạt kết quả.

Thời gian giải quyết thủ tục hành chính đã được cắt giảm 53%, chi phí tuân thủ được ước tính tiết kiệm khoảng 23.000 tỷ đồng.

Con số tiết kiệm chi phí có thể vẫn là ước tính theo các giả định. Tuy nhiên, những kết quả bước đầu cho thấy định hướng cải cách môi trường kinh doanh và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp đã được thể hiện rõ hơn.

Thường trực Chính phủ đã tổ chức các hội nghị, cuộc làm việc và chỉ đạo trực tiếp để lắng nghe, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp

Đồng thời, VCCI được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ truyền tải ý kiến, đề xuất và tình hình hoạt động của doanh nghiệp để Chính phủ nắm bắt thực tiễn, đưa ra quyết sách phù hợp.

Gần đây nhất, trong 3 tháng 7, 8 và 9/2026, VCCI đã 3 lần báo cáo Thủ tướng Chính phủ, chuyển tải hơn 125 ý kiến của doanh nghiệp theo 12 chủ đề khác nhau. Qua đó, các Phó Thủ tướng được giao chỉ đạo các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ để sửa đổi quy định, giải thích hoặc hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện.

Kết quả xử lý đến nay vẫn còn khiêm tốn do nhiều quy định pháp luật cần tiếp tục sửa đổi và làm rõ. Tuy nhiên, cộng đồng doanh nghiệp phấn khởi khi nhận thấy định hướng tháo gỡ khó khăn đã rõ ràng hơn.

Thời gian 3 tháng chưa dài, nhưng những tín hiệu bước đầu là tích cực. Trong thời gian tới, kết quả cải cách được kỳ vọng sẽ tác động rõ hơn đến hoạt động đầu tư, kinh doanh và tăng trưởng kinh tế.

Kinh tế tư nhân phát huy thế mạnh đóng góp cho đất nước

Khu vực kinh tế tư nhân đóng góp đáng kể vào GDP, ngân sách nhà nước và việc làm. Vậy theo ông, cần giải pháp nào để phát huy vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong phát triển đất nước?

Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng: Đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành cả về số lượng, chất lượng và tầm vóc. Từ vài chục nghìn doanh nghiệp quy mô nhỏ ở giai đoạn đầu mở cửa, đến nay, Việt Nam có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, hơn 5 triệu hộ kinh doanh và hơn 30.000 hợp tác xã.

Theo số liệu được dẫn trong cuộc trao đổi, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp gần 50% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước, thu hút khoảng 85% lực lượng lao động xã hội và tạo ra trên 40% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 10/10/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân trong thời kỳ mới đã nâng tầm tư duy chiến lược đối với cộng đồng doanh nhân. Nhiều tập đoàn kinh tế tư nhân đã phát triển quy mô lớn, hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp chế tạo, công nghệ, viễn thông, hàng không, tài chính và nông nghiệp công nghệ cao.

Đặc biệt, gần 2 năm qua, Trung ương Đảng ban hành nhiều nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV vừa thông qua quy định về đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh, khuyến khích làm giàu chính đáng gắn với tiến bộ, công bằng xã hội.

Khi được triển khai đồng bộ, chuyển hóa thực chất thành thể chế, chính sách và năng lực sản xuất mới, các chủ trương này sẽ tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững.

Để phát huy vai trò của khu vực tư nhân, cần đồng thời cải thiện môi trường kinh doanh trong nước và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế. Thể chế thuận lợi giúp doanh nghiệp phát triển nội lực, còn năng lực hội nhập quyết định khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Vì vậy, VCCI xác định cải thiện thể chế kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập là hai nhiệm vụ chiến lược cần triển khai song song.

Với vai trò của mình VCCI sẽ triển khai những nhiệm vụ trọng tâm nào để cải thiện môi trường kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thưa ông?

Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng: Trong hai thập kỷ qua, VCCI duy trì khảo sát Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), với mẫu điều tra hàng chục nghìn doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài mỗi năm. PCI không chỉ là công cụ xếp hạng mà còn phản ánh lòng tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với chính quyền địa phương.

Bên cạnh đó, báo cáo thường niên Dòng chảy pháp luật kinh doanh chỉ ra những điểm mâu thuẫn, chồng chéo giữa các văn bản pháp luật, góp phần phát hiện bất cập và tháo gỡ nút thắt pháp lý. VCCI cũng tổ chức các hoạt động kết nối giao thương quốc tế, tư vấn doanh nghiệp về rào cản kỹ thuật và các vụ việc phòng vệ thương mại tại những thị trường như Hoa Kỳ, EU và Ấn Độ.

Trong thời gian tới, VCCI tiếp tục tham gia xây dựng chính sách, nâng cao chất lượng phản biện và giám sát thực thi pháp luật; tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam với đối tác quốc tế, khai thác các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI trong chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị.

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, tôi mong muốn cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh.

Đồng thời, doanh nghiệp cần tăng cường hợp tác, mở rộng quy mô, chuẩn hóa quản trị theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 55-58% GDP, khoảng 35-40% tổng thu ngân sách nhà nước và giải quyết khoảng 84-85% tổng số lao động.

Theo tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, doanh nghiệp cũng cần chủ động mở rộng hợp tác, tranh thủ nguồn lực bên ngoài, góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, phát triển nhanh và bền vững.

Về phía VCCI, chúng tôi cam kết tiếp tục phát huy vai trò đại diện, truyền tải tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp, góp phần tháo gỡ khó khăn và kiến tạo môi trường kinh doanh an toàn, bình đẳng, minh bạch, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh và bước vào giai đoạn phát triển mới.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Huy Thắng (thực hiện)

• Tham khảo thêm

  Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Doanh nghiệp vững mạnh góp phần bồi đắp sức mạnh quốc gia

  
• Tham khảo thêm

  Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Đồng hành với doanh nghiệp phải được đo lường bằng kết quả cụ thể

  
• Tham khảo thêm

  Gỡ điểm nghẽn khâu thực thi, mở đường cho doanh nghiệp tăng trưởng

  
• Tham khảo thêm

  Chủ tịch VCCI: Các hiệp hội doanh nghiệp cần tăng liên kết, đóng góp xây dựng chính sách

  
• Tham khảo thêm

  PCI 2.0 ra mắt - bước tiến mới trong nghiên cứu kinh tế tư nhân

  

Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ (đăng ngày 13/10/2026)